NHỮNG CHÍNH SÁCH MỚI NỔI BẬT CÓ HIỆU LỰC TỪ THÁNG 8/2026

Không được mang laptop, điện thoại vào phiên tòa nếu không được cho phép từ 01/8

Thông tư 12/2026/TT-TANDTC ngày 30/5/2026 của Tòa án nhân dân Tối cao quy định về nội quy phiên tòa, phiên họp và việc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa, phiên họp sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/8/2026.

Trong đó đáng chú ý, về nội quy phiên tòa, phiên họp, Thông tư quy định không được mang thiết bị truyền đưa, thu thập, xử lý, lưu trữ, trao đổi thông tin, dữ liệu số; ví dụ: Điện thoại, máy tính bảng, máy tính xách tay, đồng hồ thông minh, thiết bị khác có tính năng ghi âm, ghi hình, thu phát tín hiệu điện tử vào phiên tòa, phiên họp, trừ trường hợp Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp cho phép. 

Khi đến tham gia, tham dự phiên tòa, phiên họp, mọi người phải xuất trình giấy triệu tập, giấy mời, căn cước công dân, giấy tờ tùy thân, giấy tờ có liên quan khác và chấp hành việc kiểm tra an ninh của lực lượng có trách nhiệm bảo vệ phiên tòa, phiên họp.

Thông tư cũng quy định nghiêm cấm mang vào phiên tòa, phiên họp vũ khí, hung khí, chất nổ, chất cháy, chất độc, chất phóng xạ, đồ vật cấm lưu hành, truyền đơn, khẩu hiệu và tài liệu, đồ vật khác ảnh hưởng đến an toàn, an ninh, trật tự, sự tôn nghiêm của phiên tòa, phiên họp trừ vật chứng của vụ án, vụ việc phục vụ cho công tác giải quyết, xét xử hoặc vũ khí, công cụ hỗ trợ được người có thẩm quyền mang theo để làm nhiệm vụ bảo vệ phiên tòa, phiên họp.

Việc ghi âm lời nói được thực hiện trong thời gian diễn ra phiên tòa, phiên họp; việc ghi hình ảnh tại phiên tòa, phiên họp chỉ được thực hiện trong thời gian khai mạc phiên tòa, phiên họp và tuyên án, công bố quyết định.

Việc ghi âm lời nói trong thời gian diễn ra phiên tòa, phiên họp; ghi hình ảnh của Hội đồng xét xử, Thẩm phán trong thời gian khai mạc phiên tòa, phiên họp và tuyên án, công bố quyết định phải được sự đồng ý của Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp; trường hợp ghi âm lời nói, ghi hình ảnh của người tiến hành tố tụng khác, người tham gia phiên tòa, phiên họp thì phải được sự đồng ý của họ và Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp.

Người tham gia, tham dự phiên tòa, phiên họp không được truyền phát trực tiếp, trực tuyến; không được thông tin sai sự thật; không được thông tin làm ảnh hưởng đến sự độc lập và chỉ tuân theo pháp luật, vô tư, khách quan trong xét xử, giải quyết vụ án, vụ việc; không được vi phạm quyền con người của bị cáo, bị hại, đương sự, người tham gia tố tụng khác trong vụ án, vụ việc; không được vi phạm quy định về giữ bí mật theo quy định của pháp luật.

Người tham gia phiên tòa, phiên họp khi vào phiên tòa, phiên họp phải xuất trình giấy triệu tập, giấy mời, căn cước công dân, giấy tờ tùy thân, giấy tờ có liên quan khác cho Thư ký phiên tòa, phiên họp tại bàn thư ký chậm nhất là 15 phút trước giờ khai mạc; trường hợp đến muộn phải xuất trình giấy tờ thông qua lực lượng làm nhiệm vụ bảo vệ phiên tòa, phiên họp. Người dưới 16 tuổi không được vào phiên tòa, phiên họp, trừ trường hợp được Tòa án triệu tập tham gia phiên tòa, phiên họp.

Chỉ những người được Hội đồng xét xử, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp đồng ý mới được hỏi, trả lời hoặc phát biểu. Người hỏi, trả lời hoặc phát biểu phải đứng dậy. Bị cáo đang bị tạm giam chỉ được tiếp xúc với người bào chữa cho mình, việc tiếp xúc với người khác phải được Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, chủ trì phiên họp cho phép.

Người tham gia phiên tòa, phiên họp trực tuyến tại điểm cầu thành phần phải chấp hành nội quy phiên tòa; phải để thiết bị điện tử ở trạng thái mở; khi được yêu cầu thì mới được hỏi, trả lời hoặc phát biểu; không được tạo hình ảnh, tạp âm khác gây ảnh hưởng đến phiên tòa, phiên họp.

Người vi phạm nội quy phiên tòa thì tùy tính chất, mức độ vi phạm có thể bị cấm vào hoặc buộc rời khỏi phiên tòa, phiên họp; bị xử phạt vi phạm hành chính, tạm giữ hành chính; bị yêu cầu, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự theo quy định của pháp luật.

ích hợp 5 loại thông tin, giấy tờ trên VNeID sẽ được miễn, giảm một số lệ phí

Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP về phát triển công dân số. Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8/2026 đến ngày 28/02/2027.  Trong đó đáng chú ý, người dân tích hợp 5 loại thông tin, giấy tờ trên VNeID sẽ được miễn, giảm lệ phí nhà đất, ô tô, xe máy.

Nghị quyết quy định công dân được hưởng các chính sách theo Nghị quyết này là công dân Việt Nam có tài khoản định danh điện tử mức độ 2, đáp ứng các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều 5 Nghị quyết này. 

Khoản 1 Điều 5 Nghị quyết này quy định công dân hoàn thành việc tích hợp 05 loại thông tin, giấy tờ cơ bản trên ứng dụng VNelD tại Phụ lục I và thực hiện thủ tục hành chính đáp ứng điều kiện quy định tại Phụ lục II và Phụ lục III ban hành kèm theo Nghị quyết này thì được miễn, giảm phí, lệ phí tương ứng của thủ tục hành chính đó. 

Cụ thể, công dân hoàn thành việc tích hợp thành công Giấy chứng nhận đăng ký xe của phương tiện và 05 loại thông tin, giấy tờ cơ bản trên ứng dụng VNeID; thực hiện đăng ký cấp đổi, cấp lại, đăng ký tạm thời phương tiện giao thông qua dịch vụ công trực tuyến thì được miễn lệ phí đăng ký, cấp biển phương tiện giao thông cơ giới đường bộ.

Công dân sử dụng tài khoản định danh điện tử hoàn thành việc tích hợp 05 loại thông tin, giấy tờ cơ bản trên ứng dụng VNeID; thực hiện đăng ký cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước qua dịch vụ công trực tuyến thì được miễn lệ phí cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước.

Nghị quyết cũng quy định giảm 10% mức thu lệ phí trước bạ đối với nhà, đất nhận chuyển nhượng khi đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng (chỉ áp dụng 01 lần duy nhất trong 1 năm, mức giảm tối đa không quá 05 lần mức lương cơ sở tại thời điểm kê khai lệ phí trước bạ) đối với công dân sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2, thực hiện khai và nộp lệ phí trước bạ bằng phương thức điện tử theo hướng dẫn của cơ quan thuế và đáp ứng một trong các điều kiện sau: Đã tích hợp thành công trên ứng dụng VNeID thông tin mã số thuế cá nhân, thông tin về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản của bên chuyển nhượng và 05 loại thông tin, giấy tờ cơ bản theo quy định tại phụ lục I.

Đối với xe ô tô, xe mô tô, giảm 50% mức mức thu lệ phí trước bạ đối với xe ô tô, giảm 100% mức mức thu lệ phí trước bạ đối với xe mô tô khi đăng ký quyền sở hữu (chỉ áp dụng 1 lần duy nhất trong 1 năm, tối đa không quá 05 lần mức lương cơ sở tại thời điểm kê khai lệ phí trước bạ) đối với công dân sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2, thực hiện khai và nộp lệ phí trước bạ bằng phương thức điện tử theo hướng dẫn của cơ quan thuế và đáp ứng một trong các điều kiện sau: Đã tích hợp thành công trên ứng dụng VNeID thông tin mã số thuế cá nhân, thông tin đăng ký xe, quyền sở hữu tài sản của bên chuyển nhượng và 05 loại thông tin, giấy tờ cơ bản theo quy định tại phụ lục I.

Sửa đổi một số quy định xử phạt đối với hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai

Nghị định 281/2026/NĐ-CP ngày 13/7/2026 của Chính phủ sửa đổi Nghị định 123/2024/NĐ-CР quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai sẽ có hiệu lực từ ngày 31/8/2026. Đáng chú ý, Nghị định đã sửa đổi một số quy định về xử phạt hành chính hành vi không đăng ký biến động đất đai.

Cụ thể, tại Điều 4 Nghị định số 281/2026/NĐ-CP này đã sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 16 Nghị định 123/2024/NĐ-CР quy định mức xử phạt đối với hành vi không đăng ký đất đai theo hướng bổ sung quy định về trường hợp không bị xử phạt.

Theo đó, phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai theo quy định tại các điểm a, b, i, k, l, m và q khoản 1 Điều 133 Luật Đất đai, trừ trường hợp nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư thông qua việc thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 127 Luật Đất đai 2024.

Ngoài ra, Nghị định số 281/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Điều 30, Điều 31 về thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã; cơ quan thanh tra chuyên ngành.

Theo quy định mới, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có quyền: Phạt cảnh cáo; phạt tiền đến 250.000.000 đồng; đình chỉ hoạt động dịch vụ tư vấn có thời hạn 03 tháng và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 3 Điều 4 Nghị định 123/2024/NĐ-CP (theo quy định cũ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã chỉ có quyền phạt tiền đến 5.000.000 đồng).

Từ 15/8, phạt cảnh cáo ô tô chở trẻ em không có thiết bị an toàn phù hợp

Nghị định số 238/2026/NĐ-CP ngày 26/6/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8/2026.

Một trong các nội dung đáng chú ý của Nghị định số 238/2026/NĐ-CP là bổ sung khoản 1a vào trước khoản 1 Điều 6 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP về xử phạt hành vi chở trẻ em trên xe mà không sử dụng thiết bị an toàn. Theo đó, phạt cảnh cáo đối với người điều khiển xe ô tô thực hiện hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên xe mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em theo quy định (trừ xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách).

Đồng thời, tại điểm m khoản 3 Điều 6, Nghị định 238/2026/NĐ-CP bỏ quy định phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với lái xe ô tô chở trẻ em không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp theo quy định.

Người mua hàng miễn thuế có thể không cần xuất trình giấy tờ giấy

Nghị định số 273/2026/NĐ-CP ngày 07/7/2026 của Chính phủ quy định về kinh doanh hàng miễn thuế có hiệu lực thi hành kể từ ngày 21/8/2026.

Đáng chú ý, Nghị định số 273/2026/NĐ-CP quy định trường hợp thông tin cá nhân của người mua hàng miễn thuế có thể khai thác được từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu quốc gia khác hoặc Cơ sở dữ liệu chuyên ngành thì không yêu cầu người mua hàng miễn thuế xuất trình bản giấy các loại giấy tờ cung cấp thông tin này. 

Cụ thể, theo khoản 6 Điều 5 Nghị định 273/2026/NĐ-CP quy định, khi mua hàng miễn thuế, trường hợp thông tin của người mua đã được kết nối, chia sẻ từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành, người mua không phải xuất trình bản giấy của các giấy tờ có chứa thông tin đó. 

Trước đó, tại Điều 3 Nghị định 100/2020/NĐ-CP quy định khi mua hàng miễn thuế, từng nhóm đối tượng đều phải xuất trình giấy tờ để chứng minh đủ điều kiện mua hàng. Cụ thể, người xuất cảnh, quá cảnh phải xuất trình hộ chiếu hoặc giấy thông hành; đối tượng được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ phải xuất trình sổ định mức hàng miễn thuế và giấy tờ theo quy định; thuyền viên phải xuất trình hộ chiếu hoặc giấy phép đi bờ; người đại diện tàu phải nộp đơn đặt hàng và danh sách thuyền viên trong các trường hợp mua hàng phục vụ nhu cầu sinh hoạt trên tàu.

Bổ sung thẩm quyền xử phạt VPHC lĩnh vực đo đạc và bản đồ của Thủ trưởng tổ chức thuộc bộ, cơ quan ngang bộ

Tại Nghị định 228/2026/NĐ-CP ngày 25/6/2026, Chính phủ đã sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 18/2020/NĐ-СР ngày 11/02/2020 của Chính phủ xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đo đạc và bản đồ được sửa đổi, bổ sung một số điều bởi Nghị định số 04/2022/NĐ-CP ngày 06/01/2022 của Chính phủ. Nghị định 228/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/8/2026.

Trong đó, Nghị định bổ sung Điều 14а thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của Thủ trưởng tổ chức thuộc bộ, cơ quan ngang bộ; Trưởng đoàn kiểm tra do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ thành lập được giao thực hiện nhiệm vụ kiểm tra trong phạm vi quản lý nhà nước về đo đạc và bản đồ của bộ, cơ quan ngang bộ; Giám đốc sở thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo chức năng, nhiệm vụ của các sở; Trưởng đoàn kiểm tra do Thủ trưởng tổ chức thuộc bộ, cơ quan ngang bộ thành lập thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo chức năng, nhiệm vụ của tổ chức thuộc bộ, cơ quan ngang bộ.

Cụ thể, Cục trưởng Cục Đo đạc, Bản đồ và Thông tin địa lý Việt Nam; Thủ trưởng tổ chức thuộc bộ, cơ quan ngang bộ được giao nhiệm vụ kiểm tra trong phạm vi quản lý nhà nước của bộ, cơ quan ngang bộ có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đo đạc và bản đồ quy định tại Chương II Nghị định này, cụ thể như sau: Phạt cảnh cáo; phạt tiền đến 50.000.000 đồng; Tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động đo đạc và bản đồ, chứng chỉ hành nghề đo đạc và bản đồ từ 03 tháng đến 09 tháng; Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính; Áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 3 Điều 3 của Nghị định này.

Trưởng đoàn kiểm tra do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ thành lập được giao nhiệm vụ kiểm tra trong phạm vi quản lý nhà nước về đo đạc và bản đồ của bộ, cơ quan ngang bộ có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đo đạc và bản đồ theo quy định tại khoản 1 Điều này.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường và Giám đốc các sở thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo chức năng, nhiệm vụ của các sở có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đo đạc và bản đồ quy định tại Chương II Nghị định này, cụ thể như sau: Phạt cảnh cáo; Phạt tiền đến 40.000.000 đồng; Tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động đo đạc và bản đồ, chứng chỉ hành nghề đo đạc và bản đồ từ 03 tháng đến 09 tháng; Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính; Áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 3 Điều 3 của Nghị định này.

Trưởng đoàn kiểm tra do Cục trưởng Cục Đo đạc, Bản đồ và Thông tin địa lý Việt Nam thành lập, Trưởng đoàn kiểm tra do Thủ trưởng tổ chức thuộc bộ, cơ quan ngang bộ thành lập thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo chức năng, nhiệm vụ của tổ chức thuộc bộ, cơ quan ngang bộ có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đo đạc và bản đồ theo quy định tại khoản 3 Điều này.

Mở rộng hành lang pháp lý cho thuê tài chính và số hóa giao dịch tín dụng

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư 31/2026/TT-NHNN (có hiệu lực từ ngày 15/8/2026) quy định chi tiết hoạt động cho thuê tài chính của các công ty tài chính tổng hợp và công ty cho thuê tài chính.

Khung pháp lý mới tạo bứt phá khi chính thức đưa các "quyền tài sản" như phần mềm, dữ liệu, quyền khai thác và tài sản trí tuệ vào danh mục tài sản cho thuê tài chính. Đồng thời, văn bản định nghĩa cơ chế cho thuê tài chính bằng phương tiện điện tử, quy định gói cho thuê giá trị nhỏ dưới 400 triệu đồng với quy trình thẩm định đơn giản hóa, giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn để đổi mới công nghệ, máy móc.

Chính sách này hứa hẹn thúc đẩy thị trường cho thuê tài chính phát triển, hỗ trợ tối ưu hóa dòng vốn lưu động và tài sản cố định cho doanh nghiệp trong nền kinh tế số.

Nhà đầu tư ứng dụng công nghệ cao được ưu đãi 5% khi đánh giá hồ sơ dự thầu

Nghị định số 274/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh có hiệu lực thi hành từ ngày 21/8/2026.

Nghị định quy định rõ các chính sách ưu đãi tài chính đối với nhà đầu tư ứng dụng công nghệ cao, công nghệ xanh (được ưu đãi 5%), hoặc cam kết chuyển giao công nghệ (được ưu đãi 2%) khi đánh giá hồ sơ dự thầu.

Bên cạnh đó, Nghị định chuẩn hóa định mức chi phí lựa chọn nhà đầu tư: chi phí lập hồ sơ mời thầu tối đa 200 triệu đồng (bằng 0,05% tổng vốn đầu tư), chi phí đánh giá hồ sơ tối đa 200 triệu đồng (bằng 0,03%), và chi phí giải quyết kiến nghị không quá 200 triệu đồng. Giá bán bản điện tử hồ sơ mời thầu quốc tế khống chế tối đa 30 triệu đồng.